Gedachten in het licht van het avondrood. Voor ik in slaap val heb ik, zoals zoveel mensen, de meest curieuze gedachten. In de schemering tussen slaap en waak gaat de sensor in je hoofd alvast slapen en dienen wilde ideeën zich aan die zich vermomd hebben als dromerijen waarvan men het idee heeft dat het groot inzicht verschaft. Hoe vaak probeer ik niet om de essentie van die gedachten te bewaren om ze de volgende morgen op te schrijven. Ik vermoed er telkens weer een groot verhaal in. Maar de andere ochtend is de censor van je hoofd al weer klaarwakker en heeft al die onzin ter zijde geschoven. Ik weet me alleen nog maar te herinneren dat ik me iets wilde herinneren, maar de inhoud is verdwenen. Soms neem ik me voor om een kladblok naast me neer te leggen om al die ingevingen op te schrijven.
Ik heb eens gelezen dat iemand een trip meemaakte (Trip = jargon voor het in onbalans brengen van je hersenen door het gebruik van een al of niet van nature voorkomend middel wat je rookt, spuit of slikt) en ineens besefte dat hij de oplossing bedacht voor alle wereldproblematiek. Niet velen van ons zullen denken: ‘So what, laat de wereldproblematiek nou maar’. Zo ook onze trippende held die ik hier noemde. Met uiterste krachtsinspanning vond het met de realiteit verbonden deel van zijn hersenen een kladblok en een pen en hij schreef met de grootst mogelijke moeite de essentie op van zijn ingeving. Toen hij klaar was kon hij zich genoeglijk overgeven aan de verdere spinsels die zijn brein met knock-out geslagen sensor voor hem in petto had. Toen de man weer helder was vond hij zijn kladblok en ontcijferde zijn met zoveel moeite opgeschreven ‘oplossing voor alles’. Hij las: ‘De geur van petroleum in een bos’.
Ik weet niet of dit verhaal helemaal waar is, maar ik neem het voor waar aan en daarom laat ik het maar om een kladblok naast mijn bed neer te leggen. Als je wakker genoeg bent om iets op te schrijven is de sensor ook volledig actief. En die sensor zorgt ervoor dat je een beetje coherent blijft overkomen naar de buitenwereld. Het is en blijft de grote vraag of de taal van dromen zich wel laat vatten in geschreven of gesproken taal. Ik persoonlijk vind het nogal saai om naar iemand anders zijn dromen te luisteren. Dromen moet je zelf doen en beleven. Het is een geschenk van de natuur. Het is privé.
Soms ondernemen de mensen andere pogingen om het wereldleed te verzachten. Voor de tweede wereldoorlog trokken bevlogen mensen naar Spanje om de legitieme republiek te helpen beschermen tegen de dictator Franco. Deze deelnemers aan de Internationale Brigades kwamen terecht in een pandemonium aan krankzinnige gebeurtenissen. in een normaal conflict heb je ongeveer twee strijdende partijen. In het Spaanse geval waren de partijen die tegen Franco vochten hopeloos verdeeld en zonder echte coördinatie. Communisten vochten tegen de anarchisten en andersom, ze vergaderden soms om toch de boel weer op één lijn te krijgen. Daarnaast kregen de communisten in het geheim instructies vanuit Moskou om bepaalde plaatsen niet aan te vallen omdat Stalin in het geheim handjeklap had gemaakt met Hitler. Hitler verleende Franco steun om zijn luchtmacht uit te testen (o.a. Guernica). Gaan we uit van de oprechtheid van hen die naar Spanje trokken om de republiek te helpen verdedigen, dan is het triest te bedenken dat ze geen idee hadden waar ze in terecht kwamen. Stel dat ze toch in hun opzet geslaagd waren om Franco te verdrijven. Grote kans dat de communisten aan de macht waren gekomen. Of dat nou zo’n verbetering gegeven had is nog maar zeer de vraag.
Hoewel de mens in zijn onuitroeibare aangeboren optimisme er eigenlijk niet aan wil heeft het geen enkele zin om je voor welke goed lijkende zaak dan ook in te zetten. Daarnaast vergeten deze wereldverbeteraars dat ze eigenlijk hun handen vol moeten hebben aan de mensen die in hun omgeving verblijven. Het klein-menselijk bedrijf van broers, vaders, tantes en kinderen.
Dagelijks worden we door het televisie-journaal opgejut om weer eens verontwaardigd te zijn over veraf gelegen wereldleed. Maar het is slechts amusement. Het doet niet ter zake.
