Over het wapen van Oldemarkt
Beste vriend,
Gisteren bezocht ik Professor Drộle van de Sorbonne. We hadden zoals gewoonlijk een zeer aangenaam gesprek. Je weet van de keer dat je hem zelf hebt ontmoet dat hij een prettig spreker is die over alles een mening heeft. Na het diner trokken we ons terug in zijn bibliotheek om daar nog wat na te keuvelen en lieten de dames achter met hun eigen zaken. Kom daar nog maar eens om in ons vaderland, zulk soort rituelen zijn bij ons taboe. Enfin, aan de Calvados gezeten vroeg ik hem naar zijn mening over het wapen van Oldemarkt. Ik had het plaatje meegenomen dat je me meegegeven had. Hij haalde meteen een paar boeken te voorschijn, waar op het snijvlak van de Iconografie en de Iconologie uitleg gegeven werd over diverse wapens van steden & streken en Oldemarkt stond er tot mijn verbazing ook in genoemd. Kun je nagaan welke rol deze plaats in vroeger tijden heeft gespeeld. Mogelijk dat de aansluiting op de oude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela er mee te maken heeft. Zo’n route moet niet onderschat worden als het gaat om uitwisselingen van taal en cultuur. (Dat was tenminste de mening van Drộle.)
Ik haalde zojuist al het verschil tussen de Iconografie en de Iconologie aan. Iconografie gaat in principe uit van het gegeven dat alles een diepere betekenis heeft. Iconologie heeft in bepaalde opzichten een wat meer aardser benadering. Drộle bekeek het wapen en ging met zijn ladder naar de hoogste planken van zijn boekenwand. Uiteindelijk vond hij de door hem gezochte tekst met afbeeldingen en liet hem mij zien.
Ik moet je teleurstellen beste vriend, er zit weinig ander verhaal in dan dat het wapen van Oldemarkt waarop een linkerhand is afgebeeld het gevolg is van de werkwijze van de schilder die rechtshandig was en zijn linkerhand als voorbeeld nam om na te schilderen. In vroeger tijden was men gek op mythen en spannende verhalen. Mythen gaven aanzien en waarschijnlijk, zo stelde Drộle, zullen een paar van deze mythen ongetwijfeld linken hebben met religie, want in die tijd kon een stad niet zo maar zijn eigen gang gaan. De opkomst van handel en vrije steden was de Geestelijkheid en de Adel een doorn in het oog. Door het wapen in de verhalen te verbinden met religie of geestelijkheid deed men, zoals dat tegenwoordig heet, of men politiek correct gehandeld had.
Als er al een andere betekenis aan de betekenis van een linkerhand gehecht moet worden, zo vertelde Drộle, is het eerder omdat een linkerhand (Main Gauche) verwijst naar een pareerdolk die in combinatie met een rapier gebruikt werd. De rapier was bedoeld voor de aanval en de pareerdolk was bedoeld voor verdediging. Drộle las in zijn bibliotheek in Parijs voor dat Oldemarkt vroeger een stapelmarkt had en dat de goederen beschermd moesten worden tegen diefstal en roof. Hoewel de schilder waarschijnlijk alleen zijn eigen linkerhand als voorbeeld genomen had, had het meteen een schrikwekkende uitstraling vanwege de pareerdolk die met de linkerhand werd vastgehouden en die dieven op een afstand moest houden.
De reden waarom men een open hand en geen gesloten hand koos is heel aards. Toeleveranciers konden vaak niet schrijven. Door een hand op de goederen te tekenen, adresseerde men als het ware de goederen. Het is nu eenmaal makkelijker om een open hand dan een gesloten hand te tekenen.
Nadat hij me dit had uitgelegd en we nog samen een glaasje dronken vervoegden we ons even later bij de dames. Ik kan je wel zeggen dat mademoiselle er nog steeds zeer aangenaam uitziet. Ik moest je de groeten van haar overbrengen.
http://oldemarkt.startpagina.nl
